Yassıçemen Savaşı nedenleri sonuçları

YAZAN: EDA ÇELİK-ALİM SÖZLÜK

  1. Celaleddin Harezmşah’ın Sultan’a Elçi Göndermesi

Celaleddin Harezmşah’ın ordusu Moğol ordusuna yenilince Hindistan sınırından kaçarak Merage şehrine geldi ve Kadıyü’l-Kudat Mucireddin Tahir b. Harezmî’yi elçi olarak 1229’da Sultan Alâeddin’e gönderdi. Batının ve doğunun sultanları olarak birlik yolunu tutmaları, aralarında dostluk olması gerektiği yönünde mektup yazdı.

Sultan elçiyi ağırladı, mektubu okudu ve o elçi ile cevabi mektubunu gönderdi. Sultan Alâeddin’de böyle bir dostluğa sıcak bakmıştır. Kadı Mucireddin dönüş yolunda Sivas’ta ölünce Selahaddin Sultan’ın mektubunu ve hediyelerini aldı, Ahlat’ı kuşatan Celaleddin’e verdi.

O ise mektubu okuyunca Sultan’a değer verdiğini göstermek için yeni elçiler Cemaleddin Saveci ve Necmeddin Ebubekir’i gönderdi. Sultan buradan gelen elçileri karşıladı ve ağırladı. Elçilere cevap olarak dostluğundan mutlu olduğu ama İslam’ın kubbesi olan Ahlat’ın kuşatılmasının onların iyi huyuna aykırı olacağını söylemiş ve nasihat olarak Tatar ordusuyla iyi geçinip barış içinde olmalarını tavsiye etmiştir.

Ayrıca 3 şeyi tavsiye etmiştir. Ermeni kanı dökmekten vazgeçilmesi, Moğollarla anlaşma yolu tutulması, İslam ülkelerine saldırılmaması. Sultan elçiler ile birlikte Şemseddin Altunabe’yi de Celaleddin’e gönderdi. Altunabe Celaleddin tarafından iyi ağırlandı. Orada fazla kalınca Sultan arkasından Kemaleddin Kamyar’ı gönderdi.

Ahlat’ı fethetmemesi konusunda Celaleddin Harezmşah’ı uyardılar ama o fethetme sonucunda ayrılık olursa bunu Sultan’dan özür dileyerek hallederiz cevabını verdi. Celaleddin kararını verdi. Erzurum Meliki Rükneddîn Cihanşah da onu kışkırttı.

Sultan bunu haber alınca Kemaleddin Kamyar’ı Melik Kamil ve Adil’in çocuklarını çağırmaya gönderdi. Onlarda başa çekinseler de sonrasında kabul ederek yola çıktılar. Sultan Melik Eşref ve diğer Şam Meliklerini kale kapısına kadar karşılamalarını emretti.

2. Yassıçemen Savaşı

Sultan Alâeddin, Celaleddin Harezmşah’ın Ahlat’ı fethetme konusundaki söylemlerinden sonra ordularını yanına alarak harekete geçti. Bunun haberini alan Celaleddin Harezmşah, Erzurum Meliki Rükneddîn’i yanına çağırarak durumu anlattı.

Rükneddîn, Yassıçemen’e önce kendilerinin gidip otlakları ve nehir kenarlarına sahip olarak zaferi kazanabileceklerini söylemesiyle gece yola çıkarak sabah Yassıçemen’e gelirler. Sultan Alâeddin bu arada Mübarizeddin Çavlı ile fikir birliği yaparak karşı rdu hakkında bilg edinmesi için bin süvariyi öncü birlik olarak bir dağın zirvesine gönderdiler. Dağa giden askerlerin bütün yolları kesildi ve Harezm ordusunun arasında kaldı, sayıları az olmalarına rağmen büyük mücadele gösterdiler.

Çoğu öldürülerek kalanlar esir alındı. Celaleddin Harezmşah onların savaş sonuna kadar tutulmalarının emrini verdi. Celaleddin Harezmşah, öncü birlik olan bin kişinin bie mücadelesini görünce endişe etmeye başladı,

Rükneddîn ise Sultan’ın en yetenekli askerlerinin bunlar olduğunu geride kalanlarının bir gücü olmadığnı söyleyerek şahı kışkırtmaya devam etti. Sultan öncü birliğin başına gelenleri öğrenince hazırlıklarını tamamladı ve harekete geçildi.

Harezm ordusu da Sultan’ın ordusuyla aynı anlarda harekete geçmişti. Yol üzerinde mavi çayın aktığı yeşillik bir bölge görünce burada dinlenmeye karar verdiler. Dinlendikleri sırada üzerlerine bir anda ok ve kılıç yağmaya başladı. Harezm ordusu bir anda dağıldı, sağ kalanlar çaresizce kaçmaya başladı.

Sultan’ın ordusu karargâhı o yeşil bölgeye taşıyarak suya ve otlaklara yakın olma avantajını elde ettiler. Celaleddin Harezmşah, Rükneddîn’i yanına çağırarak ona kızdı ve işlerin dediği gibi gitmediğini söyledi. Ordular ikinci kez karşılaştı ve Harezm ordusu tekrar ağır bir yenilgi aldı, Celaleddin bu işe iyice sinirlenerek Rükneddîn’i azarladı.

Rükneddîn, Celaleddin’e esir tuttuğu Sultan’ın askerlerini öldürmesini Sultan’ın karşısında gücünün böylece artacağını söylemiştir. Celaleddin buna uyarak 700 askeri öldürdü. Sultan bu duruma çok öfkelendi ve ordunun şiddetiyle Harezm ordusu üçüncü kez yenildi.

13 Ağustos 1230’da iki ordu bütün kuvvetiyle hazırlandı. Sultan’ın ordusunun merkezine demirden saf kuruldu. Sağ cenah sol cenaha ilerleyerek birleşiyorlar ama bir yandan da diğer cenahı ihmal etmeden savaşıyorlardı.

Celaleddin Harezmşah ordunun bu düzenini görünce böyle düzen ve ihtişam içindeki orduya karşı gücünün olmadığını anlayarak pişman oldu. Sultan’ın ordusu Harezm ordusunun çoğunu dereye döktü. Bunu Gören Celaleddin sancağı ve bayrağını alarak gizlice kaçtı. Erzurum Meliki Rükneddîn, kardeşi ve adamları yakalanarak Sultan’ın yanına götürüldü. Savaş ikindi vakti sona erdi.

Reklam

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*