Türkiye Selçuklularında cariye ve köleler

YAZAN: YUSUF KANDİŞ-ALİM SÖZLÜK

Cariye, Köle ve Hizmetçi Kadınlar

                Savaş sonrası esir alınan kadına cariye denilmektedir. İslam hukukuna göre bir kadının cariye olabilmesi için yalnızca muharebe sonrası esir alınması gereklidir ve savaşanların kadınları, devletin ganimeti olarak esir alınabilmektedir. İslam hukukunun bu sabitelerine bağlı olarak Türkiye Selçuklu topraklarında da cariye alım satımı büyük bir pazar halinde yapılmıştı.

                Anadolu’da kurulan uluslararası mahiyetteki büyük Yabanlu pazarında, Rum ve Kıpçak ağırlıklı yapılan cariye ticareti önemli bir kalemi teşkil etmekteydi. Özellikle kazanılar büyük zaferler sonrası ele geçirilen cariyeler ticareti canlandırmakta ve fiyatları ucuzlaştırmakta idi. İbn Bibi’nin söylediğine göre, İzzeddin Keykavus’un Ermeni Leon’u mağlup etmesi üzerine Kayseri’de güzel yüzlü bir Ermeni cariye elli dirheme alınabiliyordu.  Diğer dönemler de cariye ve köle pazarlarında Türkmenlerin Bizans sınırındaki akınlarından ele geçirilen köle ve cariyeler bulunuyordu.

                Savaş ganimetlerinden beşte biri devletin olduğundan devlete kalan cariyelerin sayısı da bir hayli fazla idi. Devletin mülküne geçen cariyeler genel olarak saray hizmetinde bulunuyor ve yetenekleri ve fiziksel özelliklerine göre görevleri birbirinden arılıyordu. Fiziki olarak güzeller Sultanın haremine dahil edilirken, sesi güzel ve müzik aleti kullanabilenler eğlence meclislerinde görevlendiriliyordu.

                Ayrıca bu cariyeler bir hediyeleşme vasıtası olarak ta kullanılıyordu. Örneğin Sultan Rukneddin Süleyman Şah, dinleyip etkilendiği bir şiirden dolayı şaire verdiği ihsanlar arasında köle ve cariyelerde bulunbuyordu. Yine Sinop’un fethini (1214) müjdelemek amacıyla, Sultan İzzeddin tarafından Halifeye gönderilen hediyeler arasında çok sayıda cariye de mevcuttu. Ayrıca Sultan Aleaddin, ittifak görüşmeleri sırasında Celaleddin Harzemşah’a ve Yassı-Çimen zaferi sonrası yardımlarından ötürü Melik Eşref’e gönderilen hediyeler arasında cariyeler vardı.

Reklam

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*