Hasan el-Bennâ (6)

Temel Görüşleri ve Eleştiriler

Bennâ’nın, modernizmin temel kavramlarına ilişkin tavrının da, sonraki radikal yaklaşım sahiplerinde (mesela Seyyid Kutub’da) görüldüğü kadar ‘eleştirel’ olmadığı görülmektedir. Çünkü Bennâ, modernizmi derinlemesine incelememiştir; bundan dolayı, eleştirileri genellikle ‘ahlâkî’ ölçülerle sınırlı kalmaktadır. Özetle o, Batılı hayat tarzının görünen yüzüne yönelik eleştiriler getirmiş, ideolojik temellerine dair pek bir şey söylememiştir. Oysa Kutub ile Şeriatî, asıl bu noktanın önemli olduğunu vurgulamışlar ve modernizme karşı verilecek mücadelenin ideolojik karakterli olması gerektiğini söylemişlerdir. Bu da yine dönemin şartlarıyla ilgili bir husustur. Müslüman Dünyası, Bennâ’nın yaşadığı yıllarda, pozitivizmin tezlerine cevap yetiştirmeye çalışmaktadır ve o da bu genel durumdan etkilenmektedir. (Türkiye’de de Said-i Nursi benzer bir şeyi yaparak, İslamî mücadeleyi bir ‘iman’ mücadelesi olarak tanımlamıştır.) Bu, ilk dönem ‘ıslâh’ önderlerinin genel bir zayıflığıdır. Çünkü bu dönemde modernizm yeterince tahlil edilememiştir. İlk dönem Müslüman âlim ve düşünürlerinin üslubunun genel olarak ‘savunmacı’ ve ‘özür dileyici’ olmasının nedeni de bir bakıma budur.
(Sembol Şahsiyetler, Kürşad Atalar, Pınar Yayınları, İstanbul, 2014)

Yazan ve nakleden: Şeref Aziz TAHA

Reklam

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*