Malazgirt Öncesi Anadolu’nun Etnik Yapısı

Malazgirt öncesinde Anadolu’nun doğusunda Kürtler ve Ermeniler bulunmaktaydı. Kuzey kısımlarında Gürcüler; Orta, Batı ve Kuzey Anadolu’da da Bizanslılar (Rumlar) vardı. Ayrıca Ermenilerin bir bölümü de Kilikya (Çukurova) coğrafyasında yaşamaktaydı.

Anadolu sürekli göç alır ve geçiş bölgesi olduğu için çeşitli etnik gruplar vardı.

Ayrıca, Latinlerin İstanbul’u işgali sonucu Batı’ya göç etmek zorunda kalan Bizans göçü esnasında az sayıda Slav ve Bulgar da gelmiştir.

Malazgirt öncesinde Türkler de düzensiz gruplar halinde gelmeye başlamıştı. Bu Türkmenler, genelde Orta Anadolu’daki dağlık yerlere yerleşmiştir.

Orta Anadolu’ya Yerleşme Nedenleri:

1-Özellikle hayvancılık konusundaki yaşam şartları.

2-Savunma amaçlı

3-Selçuklu otoritesinden kurtulmak için dağlık yerler tercih edilmiştir.

Malazgirt’ten sonra Türkmenler, İranlı şehirli gruplar, Orta Asyalı Uygurlar, Karahanlılar gelmiştir.

Bu süreçten sonra ülkeleri fethedilmiş yerli halkların da Müslümanlığı seçip yöneten halkın yanına geçtiğini görüyoruz. Müslümanlığı kabul edenler, önceleri kendi dillerini konuşurken (Rumca, Ermenice…)  sonraları Farsça ve dinin etkisiyle Arapça konuşuyorlardı. Asırla içerisinde asimile olup Türkleşmişler ve Türkçe konuşmaya başlamışlardır.

Din, esasında Türkiye Selçukluları için birinci derecede önemli bir unsur değildi. Asıl önemli olan Selçuklu otoritesine itaatin sağlanmasıdır. Orta bölgelerde halk, iç içe yaşardı. Selçuklu’nun bu esnek tutumu, yerli halkın Müslümanlaşmasını hızlandırmıştır.

1243’te Moğolların gelmesiyle etnik yapı değişmiştir. Bu döneme kadar denge az da olsa kurulmuştu.

KAYNAK: Âlim Sözlük editörü M.I.’nın Mersin Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü ders notlarından derlenmiştir.